3 Mart “Hilafetin Kaldırıldığı” gün

3 Mart “Hilafetin Kaldırıldığı” gün

Sevgili Kardeşlerim, Sevgili Dostlarım,

1924 Yılı, 3 Mart günü; “Hilafetin Kaldırıldığı” gün. Cumhuriyet kurulalı daha 5 ay olmamış.

O gün 4 kanun çıkarıldı:

Hilafetin İlgasına ve Hanedan-ı Osmani’nin Türkiye Cumhuriyeti Memalik-i Haricine Çıkarılmasına Dair Kanun kabul edildi.

1- Tevhid-i Tedrisat Kanunu (3 Mart 1924) kabul edildi.

2- Şerriye ve Evkaf Vekaleti kaldırıldı (3 Mart 1924), yerine Diyanet İşleri Başkanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü kuruldu.

3- Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Riyaseti kaldırıldı (3 Mart 1924,  yerine Genel Kurmay Başkanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı kuruldu.

Fazla uzatıp, “Hilafetin Kaldırılması” olayını lafa boğmayacağım, okunsun istiyorum. Bilgi için:

a) Hilafetveya Halifelik, İslami siyasî ve hukukî yönetim makamına ve yönetime verilen isimdir. Halife sözcüğü ise, Arapça kökenli olup, Hz.Muhammed‘in dünya işlerine vekâletini anlatır. Halifelik, 16. yüzyılın başında Yavuz Sultan Selim‘in Memluk Devleti‘ne son vermesiyle birlikte Osmanlı Devleti‘ne taşınmıştır.

b) Hazırlayan Olaylar: Saltanatın kaldırılmasından ve VI. Mehmet‘in (Padişah Vahdettin) İstanbul‘dan ayrılmasından sonra, TBMM‘nin 18 Kasım 1922‘de halife olarak Abdülmecit Efendi’yi seçmiştir.

Ancak, Abdülmecit Efendi imzasını  “Halife-i Müslimin ve Hadim-ül Haremeyn olarak atması kararlaştırılmışken, Padişah’lık rejim yanlılarından güç alarak, ileride hanlık iddiasında bulunabileceğine işaret eden “Hâlife Abdülmecid bin Abdülaziz Han olarak atmaya başlamıştır.

Keza, İslam alemi içinde hazırladığı beyannamenin altına İstanbul yerine Dar-ül Hilafe yazmak için ısrar edip, Cuma selamlığına Fatih‘in kıyafeti ve başında sarıkla çıkmıştır. 

Yeniden törenler düzenlemeye, demeçler vermeye, bazı İslâm ülkelerinin kendisine bağlılık bildirmeleri üstüne, İslam dünyasının siyasi bir önderi gibi davranmaya başlamıştır.

Halife mevcut oldukça Türkiye Cumhuriyeti‘nde yapılması zorunlu olan sosyal ve laik karakterdeki devrimlerin yapılmasının mümkün olamayacağı da açıktı.

3 Mart 1924’te kabul edilen 431 sayılı ve 6 Mart 1924 tarih ve 63 sayılı Resmi gazete de yayınlanmış “Hilafetin İlgasına ve Hanedanı Osmaninin Türkiye Cumhuriyeti Memaliki Haricine Çıkarılmasına Dair Kanun” ile halifelik kaldırılıp, ileride saltanat ve halifelik iddiasında bulunmamaları için hanedan üyelerinin de yurt dışına çıkarılmaları kabul edildi. 

 Sevgiyle, sağlıkla kalın

Yazar Önder Limoncuoğlu, İzmir, 3 Mart 2021

Paylaş
Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir