Sağlık Bakanı Koca’dan Hıfzıssıhha Paylaşımı: Yeniden Hayat Buluyor.

Sağlık Bakanı Koca’dan Hıfzıssıhha Paylaşımı: Yeniden Hayat Buluyor.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Hıfzıssıhha’nın, ‘Türkiye Aşı ve Biyoteknolojik Ürün Araştırma ve Üretim Merkezi’ olarak yeniden hayat bulduğunu söyledi.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Twitter’dan yaptığı açıklamada, Türkiye’nin COVID-19 aşısı üreten 9 ülkeden biri olduğunu belirtti.

Bu başarıya yaklaşık 22 ayda ulaşıldığı bilgisini paylaşan Koca, “Fakat sıfırdan değil: Aşı hikâyemizin arkasında bir tarih var! O tarihi temsil eden kurum olan Hıfzıssıhha, Türkiye Aşı ve Biyoteknolojik Ürün Araştırma ve Üretim Merkezi olarak yeniden hayat buluyor.” dedi.

Bakan Koca, paylaşımında tanıtım videosuna da yer verdi. (Kaynak: trthaber.com)

Bilindiği üzere, bu siteyi yayına hazırlayan ve editörlüğünü yapan Bekir Metin, ‘Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü Gerçeği başlığını taşıyan (ve devam etmekte olan) yazı dizisinde, Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü ve Okulu’nun hangi ihtiyaçlar üzerine kurulduğunu, Cumhuriyet tarihi boyunca sağlık alanında yaptığı hizmetleri, kapatılmasının perde arkası ile sağlık hayatında bıraktığı boşluğu ayrıntılarıyla anlatarak, yeniden hayat bulması için çaba harcayanlar arasında yer alıyor.

Sağlık Bakanı Sayın Fahrettin Koca’nın bu konudaki açıklaması sanırım en çok Bekir Metin’i sevindirmiştir.

Sağlık Bakanlığı Bütçe Görüşmeleri

Öte yandan, Sağlık Bakanlığı 2023 yılı bütçesi 24 Kasım 2022 tarihinde TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülerek kabul edildi.

Sağlık Bakanı Dr. Fahrettin Koca, komisyonda Bakanlığının 2022 yılı bütçesi sunumunu yaptı ve milletvekillerinin sorularını yanıtladı. Sunumda Sağlık Bakan Yardımcıları ve üst düzey bürokratlar da hazır bulundu.

Bakan Fahrettin Koca, “Yerli Kovid-19 inaktif aşımız TURKOVAC, bugün (24.11.2022) itibarıyla Acil Kullanım Onayı’na müracaat etmiştir. Yıl bitmeden yaygın kullanıma gireceğini ümit ediyoruz. Hücreden aşıya kadar her aşaması ülkemizde ve ülkemiz bilim insanlarınca geliştirilen milli aşımızın ülkemize, milletimize ve tüm dünyaya hayırlı, uğurlu olmasını dilerim” dedi.

Sağlık Bakanı Koca, bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da insanı temel alan bir sağlık politikası izlemeye devam edeceklerini vurgulayarak, 944’ü hastane, 8 bini aile sağlığı merkezi olmak üzere toplam 14 bini aşkın sağlık kuruluşuyla hizmet verdiklerini kaydetti.

Paydaşlarla birlikte Bakanlık koordinasyonunda 160 bin yatak kapasitesiyle Türkiye’nin her köşesinde olduklarına dikkati çeken Koca, 1 milyon 240 bini aşan sağlık çalışanı ile 84 milyon vatandaşa hızlı ve kaliteli sağlık hizmeti sunma gayreti içerisinde olduklarını aktardı.

Sağlık çalışanlarının, çalışma şartlarını iyileştirmek için ellerinden geleni yaptıklarını belirten Koca, “Çalışanlarımızın çıplak maaşının emeklerinin karşılığı olmadığının bilincindeyiz. Onları verilen hizmete layık, toplumda hak ettikleri hayat standardına kavuşturacak bir gelire kavuşturmak azmindeyiz. Doktor dışı sağlık personelimizin sabit ek ödemelerinde toplu sözleşmeyle artış sağlandı. Doktorların sabit ek ödemelerini artırmak ve bütün sabit ek ödemelerin genel bütçeden yapılmasını sağlamak istiyoruz. Bu konuda sayın vekillerimizin desteğine ihtiyacımız var” dedi.

En Kapsamlı Sağlık Hizmeti Sunan Ülke Konumundayız

Bakan Koca, Türkiye’nin ekonomik gelişmesine paralel olarak her geçen gün sağlığa daha fazla kaynak ayrıldığını dile getirerek, “Kaynağımız kısıtlı olmasına rağmen en kapsamlı sağlık hizmeti sunan ülke konumundayız. Pandemi döneminde bu husus herkes tarafından müşahede edildi. Amacımız sürdürülebilir bir sağlık sistemini kalıcı kılmaktır” diye konuştu.

2002’den itibaren temel sağlık göstergelerinde kaydedilen önemli ilerlemeler hakkında bilgi veren Bakan Koca, “Bebek ve 5 yaş altı çocuk ölüm sayısının ciddi oranda azalmış olmasına rağmen bebek ölüm hızını düşürmeye devam ediyoruz. Sağlık sisteminin gelişmişliğini gösteren en temel göstergelerden biri bilindiği gibi anne ölüm oranıdır. Annelerimizin ölüm oranını yüz binde 64’ten yüz binde 13,1’e indirdik” bilgisini verdi.

Koruyucu Sağlık Hizmetlerine Ayrılan Kaynak Yüzde 103 Arttı

Sağlık Bakanı Koca, 2022 yılı merkezi yönetim bütçesinde koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılan kaynağı, önceki yıla göre yüzde 103 oranında artırarak 38 milyar 729 milyon liraya çıkardıklarını belirtti.

Artık anne adaylarının yüzde 98’inin hastanelerde doğum yaptığını, doğum yapılan hastanelerin tamamının “bebek dostu hastane” olduğunu dile getiren Koca, “Sezaryenin kadın ve bebek sağlığını riske sokacak şekilde gereksiz yere yapılmasını önleme kararlılığımız devam etmektedir” dedi.

SMA Taramaları Yıl Bitmeden Başlayacak

Fahrettin Koca, bebek ve çocukların muhtemel sağlık problemlerini erkenden tespit ederek kalıcı hasar oluşmasını engellemek için taramaları sürdürdüklerine işaret ederek, “Bu yolla toplamda yılda ortalama 25 bin bebek ve çocuğumuz erken tanı ile tedavi ve rehabilitasyon şansına sahip olmaktadır. Başka yeni hastalıkları da tarama paneline eklemek için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. SMA taramalarını evlilik öncesi ve yeni doğan olmak üzere hazırlıklarımızı tamamladık. Ülke sathında taramalarımız yıl bitmeden başlıyor” ifadelerini kullandı.

Aşılama Başarısında Dünyadaki Liderliğimizi Korumaktayız

Sağlık Bakanlığı 2023 yılı bütçesi 24 Kasım 2022 tarihinde TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülerek kabul edildi.

Bakan Koca, Bağışıklama Bilim Kurulunun önerileri doğrultusunda okul aşılarının takvimini güncellediklerini, sınıflarda toplu aşılamalar yerine her bir çocuğa bağlı bulunduğu aile hekimi tarafından aşı uygulamasına geçtiklerini bildirdi.

Salgın koşullarında bile bağışıklama oranlarının dünyanın gıpta ettiği düzeyde tutmayı başardıklarını dile getiren Bakan Koca, Türkiye’de bulunan 5 yaş altında geçici koruma altındaki çocuklar ve göçmenleri çocukluk çağı aşılama takvimine göre düzenli bir şekilde aşıladıklarını belirtti.

Marmara Denizi Eylem Planı’nda müsilajın çevre ve insan sağlığına etkilerinin belirlenmesi alt çalışma grubunu koordine ettiklerini kaydeden Koca, sağlıklı beslenmeye rehberlik etmek için Ulusal Beslenme Komisyonu Teknik Raporlarını ve 2021-2025 Türkiye Beslenme Rehberini hazırladıklarını ifade etti.

Sigara bırakma polikliniklerini de ülke genelinde yaygınlaştırdıklarına, bu merkezlerde sigara bırakma tedavisinde kullanılan ilaçları ilgililere ücretsiz olarak ulaştırdıklarına dikkati çeken Koca, “Ancak tüm çabalarımıza rağmen tütün kullanımını azaltmada arzu ettiğimiz seviyeyi yakaladığımızı söyleyemeyiz. ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı aracılığıyla tütün ürünü bırakmak isteyen vatandaşlarımıza destek olmaya devam ediyoruz” diye konuştu.

Yüzde 99’un üzerinde filyasyon ve temaslı takibi sağladık

Kovid-19 salgınının bilimsel verilerin ışığında, Bilim Kurulunun rehberliğinde yönetimini sağlarken salgının sosyolojik, psikolojik, iletişim gibi sosyal bilimler alanındaki etkilerini incelemek ve bu yönde tedbirler almak amacıyla Toplum Bilimleri Kurulunu hayata geçirdiklerini anlatan Koca, “Köy köy, mahalle mahalle, ev ev tarama yaparak yüzde 99’un üzerinde filyasyon ve temaslı takibi sağladık. Sahada görev yapan ekiplerimizle aşılarımızı ülkenin en ücra köşelere ulaştırdık” dedi.

Hayat Eve Sığar ve HES kodu uygulamalarının önemine de dikkati çeken Koca, şöyle devam etti:

“En yoğun dönemde bile sistemin zaafa uğramasına fırsat vermedik. Mart 2020’den bu yana yeni binalar ve kapasite artırımıyla Kamu Hastanelerinde toplam 13 bin 271 yatak artışı gerçekleştirdik.

Kovid-19 pandemisi kapsamında; Kovid-19 aşılarının alımı için 17 milyar lira, koruyucu malzeme, ilaç ve tıbbi sarf malzeme vb. alımları için 2 milyar lira, Kovid-19 personel ek ödemeleri için ise 1,7 milyar lira olmak üzere, toplamda 20,7 milyar lira cari harcama yapılmıştır.”

Bakan Koca, yaptığı sunumda, Bakanlığın ekip ve ekipman olarak afet ve acil durumlara hazır olduğunu, dünya standartlarında hizmet sunduğunu vurguladı.

Bu yıl yaklaşık 5,5 milyon kişinin, ambulanslar ile sağlık tesislerine naklinin gerçekleştirildiğini belirten Koca, 5 bin 946 olan ambulans sayısının 2022’de 6 bin 340’a çıkarılmasını hedeflediklerini söyledi.

Koca, ağız ve diş sağlığı teşhis ve tedavi hizmetlerinin erişilebilirliğini ve etkinliğini artırdıklarını dile getirerek, “Ağız ve diş sağlığı hastanesini 34’e, ayaktan ağız ve diş sağlığı merkezini 133’e çıkardık. Tüm sektörler birlikte değerlendirildiğinde, 100 bin kişiye düşen diş hekimi sayımız 46’ya ulaştı” bilgisini paylaştı.

Nakil Olan Hastaların Kök Hücrelerini Karşılama Oranımız Yüzde 90’a Ulaştı

Koca, ilik naklinde yabancı ülkelere bağımlılıktan kurtulmak için TÜRKÖK adıyla “Ulusal Kemik İliği Bankası” nın kurulduğunu hatırlatarak, “2015 yılından bu yana 777 bin 570 gönüllü bağışçı adayı kaydettik. Bugüne kadar 3 bin 369 hastamıza TÜRKÖK kaynaklı nakil gerçekleştirildi. Böylece ülkemizde nakil olan hastaların kök hücrelerini kendi imkanlarımızla karşılama oranımız yüzde 90’a ulaşmıştır” diye konuştu.

Türkiye’nin sağlık turizminde iddiasını sürdürdüğünü vurgulayan Koca, şöyle devam etti:

1346 sağlık tesisi ve 246 aracı kuruluşa Uluslararası Sağlık Turizmi Yetki Belgesi verildi. Uluslararası Hasta Destek Birimi Tercümanlık ve Çağrı Merkezi’miz 38 tercümanla 6 dilde hizmet vermektedir. Ülkemizin girişimci ve insani dış politika vizyonu çerçevesinde sağlık diplomasisi faaliyetlerimize ara vermeden devam ettik. Bu kapsamda 90 ülke ve uluslararası kuruluş ile 242 anlaşmamız bulunmaktadır. Ayrıca Sudan, Somali, Nijer, Arnavutluk, Kırgızistan ve Bangladeş’te hastanelerimizde toplam 896 yatakla hizmet sunmaya devam ediyoruz.”

Sağlık Hizmetlerinde Dijital Uygulamalar

Sağlık Bakanı Koca, Kovid-19 salgını döneminde dijital sağlık altyapısının avantajını yaşadıklarını belirterek, “Özellikle e-Nabız altyapımızın getirdiği avantaj ile salgınla mücadelenin merkezinde yer alan HSYS, HES, FİTAS, AŞILA gibi uygulamaları çok kısa sürede hayata geçirerek sağlık çalışanları ve vatandaşlarımızın hizmetine sunduk. Normal muayene dışında aşı randevularını da MHRS üzerinden yönettik. Bu yılın ilk 10 aylık döneminde 290 milyonu aşkın randevu verilmiş durumdadır. Halihazırda 55 milyon vatandaşımız kişisel sağlık kaydı olan e-Nabız kullanıcısıdır ve kendi sağlık kayıtlarına ulaşabilmektedir” ifadelerini kullandı.

Bakan Koca, işitme engellilerin, sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırmak ve sağlık hizmeti sunumu sırasında yaşadıkları iletişim sorununu ortadan kaldırmak üzere Engelsiz Sağlık İletişim Merkezi’nin (ESİM) hizmete girdiğini hatırlattı.

ABD’den Sonra Dünyada En Fazla Dijital Hastaneye Sahip Ülke Olduk

Bakan Koca, artık, sağlık kuruluşlarınca verilen tüm raporlara e-Devlet üzerinden erişilebildiğine dikkati çekerek, şöyle konuştu:

Güvenli veri akışında ve hasta güvenliğinde en güçlü aracımız dijitalleşmedir. Bu amaçla hastanelerimizde dijitalleşme seviyesini artırma yönünde yoğun çalışmalar yaptık. Dijitalleşme konusunda HIMSS kriterlerine göre seviye 6 hastane sayımız 66’ya, en üst seviye olan seviye 7 hastane sayımız ise 5’e ulaşmıştır. ABD’den sonra dünyada en fazla dijital hastaneye sahip ülke olduk” dedi.

Son 19 yılda 3 bin 823 sağlık tesisini tamamladık. Bunların 2 bin 609’u birinci basamakta hizmet veren aile sağlığı merkezi, toplum sağlığı merkezi gibi sağlık tesisleri, 1214’ü ikinci ve üçüncü basamakta hizmet veren sağlık tesisleridir. Bu tesislerin 715’i hastane, 393’ü ek bina ve 106’sı ağız ve diş sağlığı merkezidir. Önümüzdeki yıl 55’i hastane olmak üzere 206 sağlık tesisini tamamlayarak, 14 bin 938 nitelikli yatak kapasitesini daha ülkemize kazandırmayı hedefliyoruz.

Son 3 yılda kamu özel iş birliği (KÖİ) modeliyle 18 bin 258 yataklı 13 şehir hastanemiz hizmete girdi. Aynı modelle 5 şehir hastanesi inşaatımız da devam ediyor. Genel bütçe kaynaklarımızla yaptığımız şehir hastanelerimizi de bir yandan hizmete almaya devam ediyoruz. Bu kapsamda, 15 bin 24 yatak kapasitesine ulaşan 9 şehir hastanemizin ihale süreçleri tamamlanmış olup inşaat çalışmaları devam etmektedir

Antibiyotik Tüketimi 42 Birimden 24 Birime Düştü

Akılcı ilaç kullanımı konusunda son yıllarda yürütülen etkili saha çalışmaları ile bin kişi başına düşen günlük antibiyotik tüketiminin 42 birimden 24 birime düştüğüne dikkat çeken Koca, “2019’da tüketilen her 100 kutu ilacın 88’i ülkemizde üretilmiştir. Katma değeri daha yüksek ürünleri yerel üreterek değer bazında daha yüksek rakamlara ulaşmak zorundayız” değerlendirmesinde bulundu.

Sağlık Bakanı Koca, hayata geçirilen İlaç Takip Sistemi’nin dünyaya örnek, önemli dijital projelerden olduğunun altını çizerek, “Ülkemizde ilaçların tedarik sorununu önlemek için etkin şekilde kullanılan bu proje, ilaç politikalarına yön veren önemli bir araçtır. Aynı şekilde tıbbi cihaz ve sarfları da Ürün Takip Sistemi üzerinden yönetiyoruz” şeklinde konuştu.

İlk Kez Bir Aşının Tüm Süreçleri Gerçekleştirildi

TÜSEB’in salgın yönetiminde de önemli görevler üstlendiğini belirten Koca, “TÜSEB, Türkiye çapında Kovid-19 tanı laboratuvarlarını kurmuş ve ülkemizin test kapasitesini önemli derecede artırmıştır. Çıktığı açık çağrı ile aşı geliştirme projelerini desteklemiştir. Bunların arasında ülkemizin ilk yerli Kovid-19 aşısı olan TURKOVAC da yer almaktadır. Böylelikle Türkiye’de AR-GE aşamasından ürüne kadar ilk kez bir aşının tüm süreçleri gerçekleştirilmiştir. Halen aşı, ilaç, tanı kiti, tıbbi cihaz ve biyomalzeme, klinik araştırmalar, SMA başta olmak üzere çeşitli alanlarda toplam 110 AR-GE projesi desteklenmektedir” ifadelerini kullandı.

Şiddet Suçları Katalog Suçlar Kapsamına Alındı

Koca, sağlık çalışanlarının süreç içinde kayba uğrayan özlük haklarının, maruz kaldıkları şiddet olaylarının, onları gittikçe riskli hastalardan uzaklaştıran malpraktis davalarının, bu konuda harekete geçmeyi kaçınılmaz hale getirdiğini vurguladı.

Vatandaşların sağlığını güvence altına almak için yeni bir reform başlatılması gerekliliği doğduğunu ifade eden Koca, sözlerini şöyle sürdürdü:

Beyaz Reform kapsamındaki taleplerimize sahip çıkarak sağlıkta şiddetin önlenmesi, malpraktis davalarına karşılık güvence oluşturulması ve özlük hakları konularındaki düzenlemeleri yapan Yüce Meclisimize huzurlarınızda bir kez daha teşekkür ediyorum. Bu sayede sağlık çalışanlarımıza yönelik şiddet suçları, katalog suçlar kapsamına alındı. İyi hal indirimi kalktı, yüzde 50 oranında ceza artırımı geldi. Sağlıkta Şiddetin Önlenmesi Eylem Planı’nı adım adım uyguluyoruz. Artık sağlık çalışanlarına soruşturma iznini Mesleki Sorumluluk Kurulu veriyor. Malpraktis davalarında kasıtlı olarak mesleği kötüye kullanmak yargı kararıyla kesinleşmedikçe tazminat rücu edilmiyor. Böylece sağlık çalışanımız da hastamız da kamu güvencesi altına alınmış oldu.”

Sağlık çalışanlarının özlük haklarının iyileştirilmesi için yeni düzenlemeler yapıldığını aktaran Koca, sabit ek ödemenin merkezi bütçeye aktarılarak maaşa eklendiğini anımsattı. Koca, taban ek ödemesi ile birlikte teşvik ve ödüllendirmeye dayalı yeni bir ek ödeme sistemi getirildiğini anlatarak hekimlerin emekli maaşlarında iyileştirmeler yapıldığını hatırlattı.

İki yıllıklar dahil, yükseköğretim mezunu tüm sağlık çalışanlarının 3600 ek göstergeden faydalanmasının sağlandığını ifade eden Koca, şunları kaydetti:

İntörn hekimler ve diş hekimliği fakültesi son sınıf öğrencilerine yapılan ödemeler asgari ücret düzeyine çıkarıldı. Esas yükü çeken asistan hekimlerimizin aylık nöbet sayıları sınırlandı. Nöbet sonrası izin zorunlu hale getirilerek daha insani bir çalışma ortamı sağlandı. Başta taşra hastaneleri olmak üzere, tüm hastanelere yaygınlaştıracak şekilde sözleşmeli kadrolar artırıldı. Sözleşmeli hekim kadrosu 27 bine çıkarıldı. Hekim kadromuzdaki bu gelişmelerle birlikte hastanelerimizde randevu kapasitemizi artırmak için bir dizi önlemleri devreye koyduk. Her polikliniğe bir tıbbi sekreter görevlendirip hekimlerin iş yükünü azaltıyoruz. Mesai sonrası çalışmayı da teşvik ederek kapasitemizi yükseltiyoruz. Bununla birlikte bazı branşlarımızda hekim artışına hala ihtiyacımız olduğunu ifade etmeliyim.

Son ilanımızda 6 bine yakın hekimimizin kamuya geri dönmesi, 2022 yılı 2. Dönem Tıpta Uzmanlık Sınavı sonrası yerleşmelerde yüzde 99’u bulan dolulukla rekor kırılmış olması, Beyaz Reform’un erken dönem etkilerini göstermeye yeter sanırım.

Sağlık Bakanlığı Bütçesinin Ayrıntıları

Sağlık Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatının yanı sıra, bağlı ve ilgili kuruluşlarının 2022 yılı bütçesi hakkında bilgi veren Koca, şunları kaydetti:

2022’nin Merkezi Yönetim Bütçesinden, Bakanlığımız için 116 milyar 37 milyon lira, Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğüne 191 milyon lira, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna 237 milyon lira, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığına ise 218 milyon lira bütçe planlanmıştır.”

(Kaynak: https://teftis.saglik.gov.tr)

Yazar Remzi Dilan, Ankara, 27 Kasım 2022, İletişim: remzidilan_48@hotmail.com

Paylaş
Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir